Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Opublikowano: Zaktualizowano:

 

 Stajemy się społeczeństwem, które czyta coraz mniej. Według badań przeprowadzonych w 2015 r. przez Zakład Badań Czytelnictwa Biblioteki Narodowej i TNS OBOP 63% Polaków w ciągu ostatniego roku  nie przeczytało nawet fragmentu książki.

Wraz z coraz większą popularnością telewizji i  komputerów w ostatnich latach, nawyk czytania książek zanika, gdyż zaczyna brakować czasu. Wiele osób woli również obejrzeć film nakręcony na podstawie książki, niż przeczytać samą powieść, ponieważ wymaga to znacznie mniejszego wysiłku. Jest to powszechne zwłaszcza wśród dzieci, dla których oglądanie ekranizacji jest jedyną formą kontaktu z lekturą szkolną.

Badania pokazują, że liczba czytających – zwłaszcza – dla przyjemności drastycznie spadła, i spada dalej. Zorganizowano już niejedną kampanię społeczną mającą na celu popularyzację czytelnictwa, niestety, niewiele osób dało się przekonać.

Człowiek wychowany jedynie przez „szklany ekran” funkcjonuje zupełnie inaczej, niż ktoś, kto czyta książki.

Dlaczego?

Nie ulega wątpliwości, że kontakt z książką ma ogromny wpływ na rozwój człowieka. Treści w niej zawarte oddziałują na wiele obszarów ludzkiej psychiki: pamięć, koncentrację, kreatywność i inne. Dostarcza wiedzy o świecie i ludziach, kształtuje właściwą hierarchię wartości. Wraz ze spadkiem poziomu czytelnictwa obniża się poziom  rozumienia czytanego przez dzieci i młodzież  tekstu. Widać to przede wszystkim na egzaminach z języka polskiego.

Tymczasem czytanie ze zrozumieniem to umiejętność niezbędna na każdym przedmiocie i po prostu w życiu.  W rozwoju młodego człowieka książka może spełnić szczególnie ważną rolę.

Nastolatkowie są dużo bardziej krytyczni, jeśli chodzi o polecane lektury. Chcą sami decydować o tym, czy i co będą czytać. Dojrzewający młody człowiek, poszukujący wzorów, budujący dopiero swój wizerunek, może znaleźć w literaturze podstawy do konstruowania własnej osobowości czy światopoglądu. Książka może stać się płaszczyzną kontaktu między młodzieżą a dorosłym, może się stać sprzymierzeńcem dorosłych, ponieważ  może stanowić pretekst do rozmów, a dyskusje o przeczytanych książkach to najprzyjemniejsze, najciekawsze rozmowy dzieci z rodzicami.

Czytanie książek może być łatwym, mądrym, dostępnym sposobem budowania więzi rodzinnej, budowania autorytetu rodzica.

Powinniśmy więc utwierdzać dzieci w przekonaniu, że czytanie jest mobilizujące, pożądane i mądre – z pewnością przyniesie im dużo pożytku, a korzyści wynikające z czytania przełożą się na lepsze wyniki w szkole.

T.Dąbal, M.Marut